ABD Merkez Bankası 28-29 Temmuz Fed/FOMC toplantısına ilişkin sonuçlar 19 Ağustos Çarşamba günü 21:00 itibariyle açıklanıyor. Fed Temmuz ayı toplantı metninde ekonomik aktiviteye ilişkin görüşünü "ılımlı büyüme" (expanding moderately) olarak ifade etmişti. Üyelerin neredeyse tamamı faizlerin 2015 yılı içinde artacağını düşünüyor. Haziran ayı toplantı metninde ise normalleşme adımlarının "kademeli" (gradually) olacağı ifade edilmişti.
Toplantı metninden hali hazırda sabırlı ifadesinin çıkarılmış olması, her toplantıda faiz artırımını mümkün kılıyor. Fed/FOMC üyeleri ilk faiz artışına herhangi bir toplantıda başlayabilir. Fed yetkilerinin Haziran ayı toplantısında açıkladığı projeksiyonlar "ılımlı" bir ekonomik görünüme işaret ediyor. Temmuz ayı toplantısında da ekonomik aktiviteye ilişkin ifade "ılımlı" (expanding moderately) olarak sürdürülüyor. İstihdam piyasasındaki zayıflık ise "yılın ilk dönemlerine göre zayıfladı" (diminished since early this year) olarak ifade edildi. Haziran'da söz konusu ifade "oldukça geriledi" (diminished somewhat) olmak üzereydi. Enflasyon beklentileri ise hem anket hem piyasa bazlı olarak "düşük kalmaya" devam ediyor.
Piyasa Bazlı Enflasyon Beklentileri
Fed Forward Breakeven Rate hesaplaması Fed'in çalışma raporlarından geliyor. Enflasyona Endeksli Tahvillerden (TIPS) beklenen getirinin, hazine tahvillerinden beklenen getiriye oranını gösteriyor. Rakamın yükselmesi TIPS'lerden beklenen getirinin yükseldiğine dolayısıyla enflasyon beklentilerinin yükseldiğine işaret ediyor. Petrol fiyatlarının son iki ayda geri çekilmesiyle birlikte enflasyon beklentileriyeniden geri çekiliyor.
Haziran Projeksiyonları
Mart ayı projeksiyonlarında hatırlanacağı gibi uzun dönemli işsizlik oranı 5.0-5.2% olarak aşağı yönde revize edilmişti. Söz konusu seviye komite tarafından doğal işsizlik oranı (NAIRU) olarak değerlendiriliyor olabilir. Seviyeye yaklaşılması faiz artırımı için şartların "iyice" olgunlaştığı anlamına gelebilir.
Haziran ayı toplantısında;
1) 2015 yılı çekirdek enflasyon tahmini 1.3-1.4 aralığında "sabit" tutuldu.
2) 2015 yılı işsizlik tahmini 5.2-5.3 aralığına yükseltildi. (Mart: 5.0-5.2)
3) 2015 yılı büyüme tahmini 1.8-2.0 aralığına çekildi. (Mart: 1.8-2.0)
Özetle;
1) Üyelerin neredeyse tamamı faizlerin 2015 yılı içinde artacağını düşünüyor.
2) Çıkış programı "kademeli" bir şekilde olacak. Para politikası uzunca bir süre destekleyici olmaya devam edecek.
3) Faiz artırımı için her toplantıda 25 baz puan gibi mekanik bir kural yok.
4) Faizler "daha küçük" adımlarla artabilir.
5) OIS fiyatlaması faizlerin "daha düşük eğimle" artacağına işaret ediyor. (2016 sonu için fiyatlama 17 Haziran'da 1,11% seviyesindeyken, 19 Ağustos'ta 0,997% seviyesine gerilemiştir.)
Fed tutanaklarında önemle izlenecek noktalar,
1) Varlık alım programının sonlandırılmasının ardından "faizlerin artırılacağı zaman dilimi" önem kazanıyor.
2) İstihdam piyasasının gelişimine ilişkin ifadeler yakın dönemdeki fiyatlama davranışı açısından önemli olabilir.
3) İlk çeyrekteki zayıflığın ardından ekonomik aktivitenin ikinci çeyrekte güç kazandığı yönünde ifadelere yer verilebilir.
4) Fed yönetim kurulu üyesi Jerome Powell iki hafta önce, "henüz alınmış bir karar yok." ifadesini kullansa da, Eylül'de faiz artırımı yönünde işaretler ilgili toplantının tutanaklarına girebilir.
5) Enflasyon gelecek üç yıl daha %2 hedefinin altında kalabilir. Atlanta Fed Başkanı Dennis Lockhart içinde bulunduğumuz ayda enflasyonun "canlandığı yönünde işaretler" olduğunu ifade etmişti.
Özetle, Fed tutanaklarından çıkacak ifadeler faiz adımını yönlendirici nitelikte işaretler sunmayabilir. Temmuz ayında petrol fiyatlarının geri çekilmesi, istihdam piyasasının güç kazanması ve Çin devalüasyonu gibi önemli olaylar ilgili toplantı metninde yer almayacaktır. Bu nedenle tutanakların piyasa etkisi "görece düşük" olabilir.
Atlanta Fed tarafından oluşturulan GDPNow modeli 2015 yılı üçüncü çeyrek büyümesini %1,30 olarak tahmin ediyor. İlk ve ikinci çeyrek büyümesini oldukça yakın tahmin eden modeli takip etmekte fayda var.
Deniz Kahraman
