TCMB Banka Ekonomistleri Toplantısından Notlar

TCMB Ankara'da 10:30'da banka ekonomistlerine yönelik bir toplantı gerçekleştirdi. Bu toplantıdan öne çıkan başlıklar;

Özet;

1) Sanayi üretimi ihracat zayıf seyretmesine rağmen iç talep kaynaklı olarak güçlü kalmaya devam ediyor.

2) Euro/Dolar paritesinin geri çekilmesi ticaret dengesi üzerinde aşağı yönlü baskı  yaratıyor.

3) Euro Bölgesi'ne yapılan ihracat Euro cinsinden gelişme göstermeye devam ediyor.

4) TCMB'nin Zorunlu Karşılıklara ilişkin düzenlemesiyle birlikte döviz cinsi yükümlülüklerin vadesi belirgin şekilde uzadı.

5) Gıda fiyatlarının yakın dönemde geri çekileceği beklentileriyle birlikte, durum enflasyona katkı sağlayabilir.

6) H ve I endekslerinde 3 aylık hareketli ortalama kur kaynaklı geçişkenlik dolayısıyla yükseliyor. Durumun süreklilik kazanması beklenmiyor.

7) Enflasyon beklentileri (12 aylık) mevcut durum itibarıyla arzu edilen seviyenin üstünde seyretmeye devam ediyor.

Soru Cevap:

1) Gıda komitesinin çalışmaları yoğun bir şekilde sürüyor. Öncelikle enflasyona en fazla katkıyı veren ürünlerin tespit edilmesine çalışılıyor. Gıda politikasında önceki deneyim üretici odaklıydı, şu anda ise hem üretici hem tüketicinin yararına olacak çözümler aranıyor.

2) Para politikası duruşu enflasyon görünümüne uygun.

3) Artan swap maliyetleriyle birlikte şirketler kesimi döviz mevduatını daha fazla tutmayı tercih ediyor olabilir. Döviz mevduatlardaki yükseliş bu durumdan kaynaklanıyor olabilir.

ABD ve Öğrenci Kredileri

http://parahaberi.com/TR-tr/haberler/280667/abd-ve-ogrenci-kredileri

ABD'de 1.3 trilyon dolar büyüklüğüne ulaşan öğrenci kredileri politikacılar ve medya tarafından önemli bir tehlike olarak ifade ediliyor. Ancak Thrid Way isimli düşünce kuruluşu tarafından yayınlanan çalışma belli miktarda öğrenci kredisinin iyi bir olgu olduğuna dikkat çekiyor. Öğrenci başına öğrenim kredisinde 10.000 dolar sihirli rakam olarak dikkat çekiyor. 10.000 dolara kadar öğrenim kredisi alan öğrencilerin %64'ü mezun olmayı başarıyor. Third Way Politika Kıdemli Başkan Yardımcısı Jim Kessler'e göre belli miktarda öğrenim kredisi öğrenciyi eğitimini tamamlamak konusunda cesaretlendiriyor. Özellikle düşük ve orta gelire sahip öğrenciler borçlandığı için eğitimini daha hızlı bitirme isteğinde olabilir.

Kaynak: WSJ

Deniz KAHRAMAN

Fed İki Artırım Yapabilir

http://parahaberi.com/tr-TR/haberler/274440/fed-iki-artirim-yapabilir

Fed 16-17 Haziran FOMC toplantısı 17 Haziran Çarşamba günü itibariyle sonladı. Fed faizleri 0-0,25% seviyesinde sabit tutarak değiştirmedi. 17 üyeden 15'i ilk faiz artırımının 2015 yılı içinde yapılacağını düşünüyor. Fed sözlü yönlendirmesi itibariyle ilk faiz artışına başlamadan önce enflasyonun %2 hedefine doğru ilerlediği hususunda "oldukça emin" (reasonably confident) olmak isteyeceğini ifade ediyor. "Kademeli" (gradually) bir şekilde yapılacak normalleşme adımları sürerken, para politikası "uzunca bir süre" destekleyici olmaya devam edecek.

Haziran ayı FOMC toplantı metni ekonomik görünüme dair "ılımlı" güncellemeleri içeriyor. İlk çeyrekteki zayıflığın geride kaldığı yönünde güçlü ifadeleri içermeyen toplantı metni "güvercin" işaretler sundu. Fed tarafından ekonomik koşullar hala faizleri artırabilmek için yeterli seviyeye ulaşabilmiş değil. Fed yetkilileri "dot plot" çalışmasıyla yıl sonunda faizleri nerede gördüğünü sunuyor. Haziran ayındaki seviye Mart ayı ile aynı (0,625%) seviyeye işaret ediyor. Buradan hareketle 2015 yılı içinde "iki faiz artırımı" olası.

Toplantı metninde ekonomik aktivite için, "yavaşladı" (slowed) yerine "ılımlı büyüme" (expanding moderately) ifadesi kullanılıyor. İstihdam piyasasındaki zayıflık için ise "oldukça geriledi" (diminished somewhat) ifadesi "az değişim gösterdi" (little changed) ifadesi kullanıldı. Enflasyon tarafında ise petrol fiyatlarındaki geri çekilmenin stabilize olduğuna dikkat çekildi. Enflasyon beklentilerine ilişkin görüş ise, "aynı" bırakıldı, anket bazlı enflasyon göstergeleri stabil, piyasa bazlı enflasyon göstergeleri düşük kalmaya devam ediyor olarak tanımlandı. Fed/FOMC öncesi notumuzda piyasa bazlı enflasyon göstergelerinin güç kazanmasının toplantı metnine "güçlü bir unsur olarak" girebileceği ifade edilmişti. Ancak gerçekleşmedi.

Fed öncesi notumuz:

http://parahaberi.com/tr-tr/haberler/272201/fedfomc-toplantisina-dogru

Projeksiyonlar (2015)

Büyüme 1.8-2.0% (Mart: 2.3-2.7%)

İşsizlik 5.2-5.3% (Mart: 5.0-5.2%)

PCE Enflasyon 0.6-0.8% (Mart: 0.6-0.8%)

Fed tarafından büyüme tahmininin aşağı çekilmesi ilk çeyrekteki zayıfl��ğın "telafi edilemeyeceğini"düşündüğünü gösteriyor olabilir. 2015 yılı için dot-plot 0.625% seviyesine işaret etmeye devam ediyor. 2016 tahmini ise 1.875% seviyesinden 1.625% seviyesine çekildi. Uzun dönemli faiz tahmini ise 3.75% seviyesinde kalmaya devam ediyor.

Özet;

1) Fed Başkanı Janet Yellen, her toplantıda 25 baz puan artırımı yapılacak gibi mekanik bir kurala bağlı olmadıklarını ifade etti. Böylelikle faiz artırımı "daha küçük" adımlarla yapılabilir.

2) Fed mevcut durumda faizleri her toplantıda verilere bağlı olarak artırabilir.

3) Komite üyelerinin neredeyse tamamı faizlerin 2015 yılı içinde artacağını düşünüyor.

18 Aralık tarihli notumuz: Fed Sabrediyor, Şimdi Ne Olacak?

http://parahaberi.com/tr-TR/haberler/71227/fed-sabrediyor-simdi-ne-olacak

Deniz KAHRAMAN

Çin'den Dev Plan

Çin yönetimi 20 Mayıs itibariyle ülkenin üretim kapasitesini geliştirmek amacıyla Made in China 2025 adını verdiği 10 yıllık kalkınma planını açıkladı. Çin'de yeni üretim modeli inovasyon, yeşil enerji ve yüksek teknoloji ürünlerini içeriyor. Sanayi, Telekomünikasyon ve Teknoloji Bakanlığı (MIIT) tarafından 10 sektöre odaklanılarak teknoloji üretmek amaçlanacak. Uzay teknolojisi, yenilenebilir enerjiden faydalanan otomobiller ve ilaç sektörü söz konusu sektörlerden bazıları. Çin yönetimi kaliteli ürünler ve marka yaratmak konusunda başarılı olamadığı sürece dünyanın üretici gücü olmak konusunda eksik kalabilir.

Teknoloji Odaklı 10 Sektör

1) Bilgi teknolojisi

2) Robot teknolojisi

3) Uzay ekipmanları

4) Okyanus mühendisliği ve yüksek teknoloji ürünü gemiler

5) Demiryolu sistemleri

6) Enerji tasarruflu yeni enerjiyle çalışan araçlar

7) Güç sistemleri

8) Nadir bulunan teknolojide kullanılan emtialar

9) İlaç sanayi ve ilaç teknolojisi

10) Tarım makineleri

Çin yönetimi söz konusu sektörlere teşvik sağlayarak 2025 yılında teknoloji üreten bir üretici haline gelmeyi amaçlıyor. Çin hali hazırda dünya üretiminin %20si karşılıyor. 2025 yılında teknoloji odaklı olarak pazar payını kullanması durumunda dünya genelinde etkisini daha da hissettirebilir.

ABD'de İstihdam Piyasası İlerlemeye Devam Ediyor

http://parahaberi.com/tr-TR/haberler/219789/abdde-istihdam-piyasasi-ilerlemeye-devam-ediyor

LMCI (Labor Market Conditions Indicators) İstihdam Piyasası Koşulları Göstergeleri Kansas City Fed tarafından elde edilmektedir. Göstergelerden biri istihdam piyasalarının aktivitesini ölçerken, bir diğeri momentumu ölçmektedir. Endeks Ağustos 2014'ten beri yayınlanmaktadır. 1992 yılını başlangıç almakta, 24 değişkeni içermektedir.

Endeksin pozitif değer alması, istihdam piyasasının uzun dönemli ortalamaların üstünde olduğunu göstermektedir.

,

Turuncu: Momentum Endeksi

Mavi: Aktivite Endeksi

13 Mayıs'ta Nisan ayı LMCI endeksi açıklanmıştır. Endeks istihdam piyasasının aktivite kanadında hız kestiğini gösteriyor.

Aktivite Endeksi, Mart'ta -0,215 seviyesinden Nisan'da -0,252 seviyesine kriz sonrası en yüksek seviyeden gerilemiştir. Negatif bölgede kalması uzun dönemli ortalamaların gerisinde olduğunu gösteriyor.

Momentum Endeksi ise, Mart'ta 0,88 seviyesinden 0,92 seviyesine yükselmiştir. Son aylarda yaşanan geri çekilmenin ardından endeks güçlenmiştir.

Nisan ayı itibariyle aktivite endeksini en fazla işten çıkma oranı ve ISM İstihdam Endeksi etkilemiştir. Momentum endeksini en fazla etkileyen değişken ise haftalık işsizlik sigortası başvuruları ve Michigan beklenen iş olanakları olmuştur.

Deniz KAHRAMAN

ABD Petrol İhracat Yasağı Kaldırılırsa?

http://parahaberi.com/tr-TR/haberler/184273/abd-petrol-ihracat-yasagi-kaldirilirsa

OPEC üyeleri 1973 yılında ABD'ye petrol ambargosu uygulamış ABD'de ciddi şekilde petrol sıkıntısı gözlenmişti. ABD yaşanan şok karşısında 1975 yılında petrol ihracatının yasaklanmasına EPCA anlaşmasıyla karar vermiştir. ABD böylelikle arz şokuna karşı milli üretimle kendini korumayı amaçlamıştır. Kaya gazı girişimiyle birlikte son dönemde hızla yükselen arz, ABD petrol üreticilerinin ihracat yasağının kaldırılmasını talep etmesine neden oluyor. Petrol konusunda uzman isimlerden Daniel Yergin, petrol fiyatlarının mevcut seviyesi itibariyle ihracat yasağının "daha acil" çözülmesi gerektiğini ifade ediyor.  Mevcut durum itibariyle petrol ihracatı ancak "oldukça sınırlı" ölçüde yapılabiliyor.

ABD merkezli Brookings Institute tarafından yayınlanan akademik çalışma petrol ihracat yasağının kaldırılması gerektiğine işaret ediyor. ABD'de ham petrol fiyatının düşmesiyle birlikte rafinerilerin kar marjı yükseliyor. Şöyle ki, hammadde tedariği konusunda sıkıntı yaşamayan rafineriler daha yüksek kar marjına ulaşabiliyor. Durum rafineriler açısından "avantajlı durum" olarak değerlendirilebilir. Böylelikle işlenmiş petrol ürünleri fiyatı güçlü kalabiliyor. Amerikalı tüketici geçen yıla göre her galon benzine 1 dolar daha az ödeme imkanına sahip, bu nedenle daha fazla benzin tüketimi söz konusu olabilir.

Bir diğer düşünce ise, petrol ihracat yasağının kaldırılmasıyla birlikte ABD'de petrol üretimi daha yüksek hızda artabilir. Böylelikle rafineriler ham petrole daha da kolay ulaşabilir. NERA tarafından yayınlanan çalışmaya göre, ABD'de petrol ihracat yasağının kaldırılması durumunda 2015'te benzin fiyatları -$0,09 galon düşebilir. 

Diğer yandan, ABD'de petrol ihracat yasağının kalkmasıyla birlikte uluslararası petrol fiyatları "daha fazla" düşebilir. Amerikalı petrol üreticisi tüm pazarlara erişebileceği için daha avantajı konuma gelebilir. Söz konusu yeni denklemin kaybedeni petrol üretimine bağımlılığı yüksek olan ekonomiler olabilir. Petrol fiyatlarının düşüşüyle sarsılan ekonomiler ABD'nin aktif olarak pazara girmesiyle "daha şiddetli" bir depremle karşı karşıya kalabilir.

Deniz KAHRAMAN

Yararlanılan Kaynak:

Changing Markets: Economic Opportunities from Lifting the U.S. Ban on Crude Oil Exports, Brookings Institute

http://www.brookings.edu/~/media/research/files/reports/2014/09/09-8-facts-about-crude-oil-production/crude-oil-exports-web.pd

ECB ve Enflasyon Misyonu

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi 15 Nisan Çarşamba günü sonuçlanan ECB faiz kararı sonrasında TSİ 15:30 itibariyle basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısı düzenlenen protesto gösterisiyle birlikte unutulmazlar arasında yerini aldı. Toplantıda gerekmesi durumunda aylık 60 milyar euro olarak sürdürülen varlık alım programının gerekmesi durumunda yeniden düzenlenebileceği ifade edildi. Komitenin parasal genişleme stratejisi teknik düzenlemelere açık olarak ifade edildi.

ECB Başkanı Mario Draghi çekirdek enflasyonun seyrinin varlık alım programı açısından kritik olduğunu ifade etti. Grafikte kırmızı renkle çekirdek enflasyon, siyah renkle hizmet sektörü enflasyonu gösteriliyor. Her iki enflasyon göstergesi de son aylarda zayıf kalmaya devam ediyor. Komite üyeleri enflasyonun ilerleyen aylarda zayıf kalmaya devam edebileceğinin altını çiziyor. Yıl sonuna doğru ise toparlanma görülmesi bekleniyor. Hizmet sektörü enflasyonu iç talepten kaynaklanan bir enflasyon göstergesi olarak görülüyor. Mart itibariyle %1,0 ile rekor düşük seviyeye gerilemiş durumda. Mart ayında çekirdek enflasyon ise %0,60 seviyeyle aynı şekilde rekor düşük seviyede.

Toplantı metnine ilk defa giren ifadelerden biri, "enflasyon görünümünde orta vadeli görünüme bakıldığı" oldu. Yakın dönemde yaşanan "geçici" etkiler komite üyeleri tarafından ikinci planda görülüyor.

ECB mevcut sözlü yönlendirme itibariyle -0,20% seviyesinden daha yüksek faize sahip olan tahvilleri alabiliyor. Bu nedenle ECB'nin -0,20% seviyesine mesnet teşkil eden mevduat faizini daha da indirerek, daha fazla tahvil alabilmesine olanak sağlamak ilerleyen dönemde gerekebilir. ECB Başkanı Mario Draghi dün gerçekleştirdiği basın toplantısında mevduat faizinde yeni bir indirimin olası olmadığını ifade etmişti.

ECB parasal genişleme programı 9 Mart 2015 tarihinde başlamıştı. Eylül 2016'ya kadar hali hazırda devam edecek. Ancak gerekmesi durumunda "daha uzun" süre boyunca devam edebilir. Ancak ECB alacak tahvil bulamazsa (-0,20% kısıtından dolayı) hükümetlere doğrudan finansman sağlanması gündeme gelebilir.

Deniz KAHRAMAN